Kreeften op de hei?
Siebengewalders denken niet meer na bij de straatnaam Kreeftenheide, die zijn er mee vertrouwd. Een vreemdeling zal zich echter verwonderen over deze combinatie: kreeften op de heide, hoe moeten we ons dat voorstellen? Het blijkt dat je ver terug moet in de geschiedenis om de naam te verklaren. Bijna 700 jaar!
In 1346 is geprobeerd een groot drassig gebied tussen Siebengewald en Twisteden te ontwateren en te ontginnen voor nieuwe landbouwgrond. De noordgrens lag ter hoogte van de Flieray in Siebengewald. Het resultaat was een opeenvolging van smalle, langgerekte percelen, slagen genoemd, vanaf de huidige Augustinusweg en Hülmerdeich in zuidwestelijke richting. Deze slagen kwamen in handen van de adel, kloosters en andere boerderijbezitters uit de omgeving.
Eén van de partijen die slagen in Siebengewald wisten te verkrijgen, was Willam Greyf. Hij was lid van een vooraanstaande familie in Goch die veel bezittingen had tot in de verre omtrek. Waaronder een hoeve die ter hoogte van de Flieray net over de grens lag. Hij werd eigenaar van de eerste drie slagen vlak bij deze hoeve, omgerekend ruim 20 ha. Opvolger van Willam was zijn zoon Henric Greyf, die het bezit verder uitbreidde. Henric op zijn beurt had alleen dochters, zodat de naam Greyf spoedig hierna verdween. Uiteindelijk kwamen de meeste bezittingen in handen van de familie Van Loë (van Slot Wissen bij Weeze), wat voor de bovengenoemde hoeve onder de naam Gut Terporten nog steeds het geval is. Hoewel de familie Greyf van het toneel verdween, behielden de Greyfse slagen hun naam. In een grensbeschrijving uit 1550, zo’n 150 jaar na Henric Greyf, wordt de naam Gryffenslag gebruikt, waar de St. Tunniskapel op staat.
We kunnen achteraf concluderen dat de ontginning ter hoogte van Siebengewald geen blijvend succes was. Uit de eerste topografische kaarten, vanaf 1800, blijkt dat de heide weer opgerukt was tot kort bij de Augustinusweg. De Gryffenslag was Gryffenheide geworden. Midden 19de eeuw verschijnt de naam in het kerkboek van Afferden, als buurtschap Kriftenheije. Vijftig jaar later staat het op de kaart als Kreftenheije, iets apart van de buurtschap Siebengewald. In die vorm is de naam vereeuwigd door de Nederlandse geologen. Zoek op internet maar eens op “formatie kreftenheye”: hier kwam ooit de oer-Rijn ons land binnen! Tegenwoordig is het dus Kreeftenheide, als straatnaam in de voormalige buurtschap.
Deze verklaring van de naam is algemeen geaccepteerd, maar nu bleek onlangs het volgende.
Op een oude kadasterkaart van Well wordt een laag gelegen perceel aan de Kasteellaan aangeduid met de naam Kreeftland, Bij het Archief Well sluiten ze niet uit dat daar ooit een soort rivierkreeften-kweekvijver lag, ten behoeve van de kasteelbewoners. Dit is echter een aanname die nog niet door archiefonderzoek bevestigd is. Nu wil het toeval dat in de 14e eeuw bovengemoemde familie Greyf niet ver van het kasteel ook een hoeve bezat, de latere Gulickshof. Het is dus niet ondenkbaar dat zich in Well een zelfde situatie voorgedaan heeft als in Siebengewald: een benaming die begonnen is als familienaam, en in de loop van de tijd verbasterd is tot een hedendaags woord. Van Greyfsland tot Kreeftland. Daar ligt dus nog een interessante vraag open voor verder onderzoek, bijvoorbeeld in het archief van het kasteel Well. Of moeten we in Siebengewald op zoek naar een kreeftenkwekerij?